6 feiten over ongewenst gedrag.

Intimidatie, (cyber)pesten, agressie en geweld of discriminatie door collega’s en/of leidinggevenden: maar liefst 1 op de 6 werknemers heeft er last van. Deze ongewenste omgangsvormen zijn naast werkdruk een groot onderdeel van de psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Verzuim door psychosociale arbeidsbelasting kost werkgevers jaarlijks zo’n 4 miljard euro. Zes feiten die je als organisatie moet weten over ongewenst gedrag.

Marijke Simons

Artikel

  • Artikel
  • 27 mei 2021
  • 2 minuten leestijd
Geschreven door Marijke Simons
Pesten, intimideren of seksuele intimidatie door collega’s en/of leidinggevenden: maar liefst 1 op de 6 werknemers heeft er last van. Deze ongewenste omgangsvormen zijn naast werkdruk een groot onderdeel van de psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Verzuim door PSA kost werkgevers jaarlijks zo’n 4 miljard euro (Arbobalans, 2020, over cijfers 2017/2018)

Zes feiten die je als organisatie moet weten over ongewenst gedrag.


#1. Er zijn veel verschijningsvormen

Ongewenst gedrag kan uiteenlopen van pesten en treiteren tot intimideren, (verbale) agressie en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook een angstcultuur kan leiden tot ongewenst gedrag. Mensen durven zich niet uit te spreken en er gebeurt veel in de onderstroom. Welke vorm het ook heeft. Het levert altijd een negatieve sfeer op die invloed heeft op werkprocessen en resultaten.

#2. Het is moeilijk te herkennen

Ongewenst gedrag is vaak verborgen. Medewerkers durven het meestal niet te bespreken. Wel zijn er signalen waar je als leidinggevende op kunt letten. Fouten worden bijvoorbeeld niet gemeld of conflicten niet onderling opgelost. Medewerkers spreken vooral óver in plaats van met elkaar. Andere indicatoren: een groot verloop en daling van de productiviteit binnen de organisatie. Wees bovendien alert als medewerkers minder betrokken zijn of zich vaker ziekmelden.

#3. Werkstress verhoogt de kans op ongewenst gedrag

Mensen die te maken hebben met ongewenst gedrag ervaren meer werkdruk en hebben meer kans op een burn-out. Andersom geldt hetzelfde. Werkstress verhoogt de kans op ongewenst gedrag. Bij hoge werkdruk zijn mensen vooral gericht op hun taak. Er is geen aandacht voor hoe je elkaar aanspreekt. Frustratie en gemopper over de ervaren werkdruk zorgen voor een negatieve sfeer.

#4. Het ligt niet ‘aan de persoon’

Vaak is het idee dat ongewenst gedrag – bijvoorbeeld pesten – een persoonsgebonden kwestie is. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat vooral werkfactoren van invloed zijn. Denk aan de eerder genoemde werkstress, maar ook weinig autonomie en invloed op het werk, verveling en zwak leiderschap. Gaat iemand die ongewenst gedrag vertoont weg en verandert er niets aan het werkklimaat? Dan komt vaak weer een nieuwe ‘pester’ in de plaats.

#5. Zoek naar een oplossing die past bij de organisatie

Er bestaat geen standaardoplossing voor ongewenst gedrag. Het is vooral belangrijk om te kijken naar wat er werkt binnen je organisatie. Wat past bij de bedrijfscultuur en de -structuur? Soms kan een oplossing per team nodig zijn. Zorg als manager in ieder geval voor openheid en probeer een positieve verandering op gang te brengen. Wat kunnen medewerkers en leidinggevenden samen doen om verschil te maken?

#6. Horen, zien en waarderen helpen ongewenst gedrag voorkomen

Vaak ontdek je pas dat er sprake is van ongewenst gedrag als er een incident is. Dan ben je eigenlijk te laat. Ook hier geldt dus dat voorkomen beter is dan genezen. Faciliteer als organisatie tijd en ruimte voor aandacht voor elkaar. Let ook op de ervaren werkdruk. Bespreek de balans tussen energiegevers en –vreters. En vooral: zorg dat mensen zich gehoord, gezien en gewaardeerd voelen. Dan ontstaat een positief werkklimaat, waarin ongewenst gedrag minder kans heeft.

Oorzaken van psychosociale arbeidsbelasting

In samenwerking met het Ministerie van SZW ondersteunde Schouten & Nelissen 20 organisaties bij het gericht versterken van een positief werkklimaat en het aanpakken van de psychosociale arbeidsbelasting. We vroegen de deelnemende organisaties naar wat zij zien als belangrijkste oorzaken van psychosociale arbeidsbelasting.

Vragen of advies nodig?

Wil je weten hoe je van een negatieve, een positieve spiraal maakt? Onze experts helpen je graag verder met mogelijkheden van een actiegerichte aanpak van de PSA in jouw organisatie. Je mag ons alles vragen.

 

Samen werken aan een sterk
kapitaal

Het doorbreken van patronen is niet makkelijk. Bij Realise weten wij dat een frisse blik ‘van buiten’ nodig is om verandering te laten slagen. Wij gaan graag met jou aan de slag en willen je inspireren in het anders kijken naar je organisatie.

LAAT JE ADVISEREN